Tìm kiếm mục từ trong bộ từ điển bách khoa (4 tập)
Từ khóa
Chuyên ngành
Địa lý
Giải nghĩa
FICHTƠ I. G.

(Johann Gottlieb Fichte; 1762 - 1814), nhà triết học Đức, đại biểu nổi tiếng của triết học duy tâm Đức thế kỉ 18 - đầu thế kỉ 19. Fichtơ là một trong những người đầu tiên phê phán Kantơ I. (I. Kant) "từ phía hữu". Ông loại bỏ những yếu tố duy vật, trước hết là quan niệm về sự tồn tại khách quan của "vật tự nó" ra khỏi hệ thống triết học của Kantơ. Fichtơ xây dựng hệ thống duy tâm chủ quan của mình trên cơ sở quan niệm của Kantơ về sự thống nhất tiên nghiệm (có trước kinh nghiệm, không phụ thuộc vào kinh nghiệm) của lí tính, nhưng lại đẩy xu hướng duy tâm chủ quan của triết học Kantơ tới mức cực đoan. Cái tôi của con người được Fichtơ tuyên bố là thực tại duy nhất, có khả năng sáng tạo ra tất cả, và rốt cuộc, phù hợp với tự ý thức của nhân loại. Cái tôi không chỉ là lí tính, mà còn là ý chí, không chỉ là nhận thức, mà còn là hành động. Theo Fichtơ, cái tôi đó sáng tạo ra thế giới, tự làm phong phú bản thân, tự phát triển và tự hoàn thiện một cách biện chứng. Một số yếu tố của phép biện chứng duy tâm được thể hiện trong quan điểm của Fichtơ. Triết học của Fichtơ nói chung đã ảnh hưởng đến sự phát triển của triết học duy tâm cổ điển Đức. Đồng thời, triết học của Fichtơ cũng có ảnh hưởng đáng kể đến triết học phương Tây hiện đại, đặc biệt là hiện tượng họcchủ nghĩa hiện sinh. Các tác phẩm chính: "Học thuyết về khoa học" (1794), " Về sứ mệnh của nhà khoa học" (1794), "Sứ mệnh của con người" (1800), "Bản thông cáo sáng như Mặt Trời cho quảng đại công chúng về bản chất của triết học tối tân" (1801).