Tìm kiếm mục từ trong bộ từ điển bách khoa (4 tập)
Từ khóa
Chuyên ngành
Địa lý
Giải nghĩa
ÊRAXMUT Đ.

(L. Desiderius Erasmus; cg. Êraxmơ; 1469 - 1536), nhà nhân văn, nhà triết học Hà Lan, người đi tiên phong về tư tưởng của phong trào văn nghệ Phục hưng và cải cách tôn giáo ở Châu Âu thế kỉ 16. Lúc nhỏ, được nuôi dưỡng ở tu viện, thời thanh niên học đại học ở Pari, đã từng qua các nước Anh, Pháp, Italia, Đức, Thuỵ Sĩ, tinh thông các tiếng Hi Lạp, Latinh. Trong các tác phẩm của mình, Êraxmut đả kích giới tăng lữ của Giáo hội Kitô, cho họ là điên cuồng và ngu xuẩn, phê phán tính đạo đức giả, phê phán giới quý tộc là chuyên chế và hiếu chiến. Êraxmut là người tuyên truyền tích cực chủ nghĩa nhân đạo, nhấn mạnh sự khoái lạc trần thế, cho rằng con người phải sống theo tự nhiên. Êraxmut nhấn mạnh lí trí, trí tuệ, cho rằng con người phải dùng nó để nhận thức giới tự nhiên, tạo ra hạnh phúc. Êraxmut cho ngu dốt là nguồn gốc của tội ác.

Tư tưởng của Êraxmut có ảnh hưởng lớn đến truyền thống nhân đạo của nền văn minh Châu Âu và đã đóng góp vào phong trào cải cách tôn giáo. Nhưng không có một thái độ nhất quán; khi phong trào Phục hưng nổi lên mạnh mẽ, Êraxmut đã dao động. Mặc dù thù địch với giới tăng lữ, Êraxmut vẫn ở lại trong Giáo hội.