Tìm kiếm mục từ trong bộ từ điển bách khoa (4 tập)
Từ khóa
Chuyên ngành
Địa lý
Giải nghĩa
EMƠXƠN R. O.

(Ralph Waldo Emerson; 1803 - 82), nhà triết học, nhà chính luận, nhà văn, nhà thơ Hoa Kì, người sáng lập thuyết tiên nghiệm. Emơxơn cho rằng vấn đề "vĩnh viễn" của triết học là quan hệ giữa tinh thần và vật chất. Nhưng ông giải thích vấn đề theo quan điểm duy tâm, coi thiên nhiên là biểu tượng của tinh thần. Nguyên tắc tối cao của tồn tại là siêu linh hồn, Thượng đế. Về nhận thức luận, quan điểm của Emơxơn gần với thuyết trực giác; theo Emơxơn thì bắt đầu là chiêm ngưỡng, sau đó là trực giác và xuất thần, là những phương pháp tốt nhất để thâm nhập vào bản chất sự vật. Theo Emơxơn, vai trò quyết định trong lịch sử thuộc về những vĩ nhân, họ là những người có tác dụng góp phần thúc đẩy sự tiến bộ xã hội. Về xã hội, Emơxơn cho rằng sự đối kháng và sự đấu tranh về lợi ích giữa người giàu và người nghèo thống trị vĩnh viễn Trái Đất của chúng ta. Song ông có thiện cảm và đứng về phía người nghèo. Ông phê phán chế độ bất công tư bản, chống chế độ nô lệ ở Mĩ và các cuộc chiến tranh xâm lược. Emơxơn mơ ước mọi người đều được bình đẳng và có cuộc sống tốt đẹp về vật chất và tinh thần, dựa trên lao động và trên sự phân phối công bằng sở hữu tư nhân. Các tác phẩm chính của Emơxơn: "Tự nhiên" (1836), "Những thí nghiệm" (1841, 1844), "Những đại diện của nhân loại" (1850).