Tìm kiếm mục từ trong bộ từ điển bách khoa (4 tập)
Từ khóa
Chuyên ngành
Địa lý
Giải nghĩa
HÔNBACH P. - H.

(Paul - Henri Holbach: 1723 - 89), nhà triết học duy vật Pháp gốc Đức, nhà vô thần, một trong những nhà tư tưởng của giai cấp tư sản cách mạng. Hônbach đã cộng tác tích cực với Điđơrô Đ. (D. Diderot) và Đalambe J. R. (J. R. d' Alembert) trong "Bách khoa toàn thư" và là người đã hệ thống hoá các quan điểm của các nhà duy vật Pháp thế kỉ 18. Về lí luận nhận thức, Hônbach theo thuyết cảm giác chống lại thuyết không thể biết. Trong khi giải thích các hiện tượng của đời sống xã hội, ông bảo vệ nguyên lí duy vật về vai trò của hoàn cảnh đối với việc hình thành nhân cách. Đồng thời, dựa vào quan điểm siêu hình về bản chất con người, Hônbach lại quy cái xã hội về cái cá nhân, tán thành lí luận duy tâm về khế ước xã hội. Về chính trị, Hônbach chủ trương chế độ quân chủ lập hiến, trong một số trường hợp thì chủ trương chế độ chuyên chế sáng suốt. Tư tưởng của Hônbach đã ảnh hưởng tới chủ nghĩa xã hội không tưởng thế kỉ 19. Hônbach đã viết nhiều tác phẩm vô thần được hâm mộ. Tác phẩm chính "Hệ thống tự nhiên" (1770) bị thiêu huỷ do quyết định của Nghị viện Pari. Trong các cuốn "Đạo Cơ Đốc bị vạch trần" (1761), " Tập sách thần học bỏ túi" (1768), "Lẽ phải thông thường" (1772), Hônbach đã phê phán tôn giáo và triết học duy tâm, đặc biệt là học thuyết Beccơli (G. Berkeley).