Tìm kiếm mục từ trong bộ từ điển bách khoa (4 tập)
Từ khóa
Chuyên ngành
Địa lý
Giải nghĩa
HIỆN TƯỢNG LUẬN

học thuyết về nhận thức tuyệt đối hoá, chỉ coi cảm giác là đối tượng trực tiếp của nhận thức. Cũng xuất phát từ điểm này, có thể phân biệt những biểu hiện của HTL trong lịch sử tư tưởng triết học. HTL cực đoan coi thế giới là một tổng thể những "ý niệm", những "phức hợp cảm giác", do đó mà rơi vào chủ nghĩa duy tâm chủ quan của Beccơli G. (G. Berkeley), chủ nghĩa kinh nghiệm phê phán của Makhơ E. (E. Mach), hoặc là dẫn tới thuyết bất khả tri (hay thuyết không thể biết) của Hium Đ. (D. Hume) cho rằng: chúng ta không thể biết được gì hết ở đằng sau các cảm giác. HTL ôn hoà thừa nhận sự tồn tại của các khách thể biểu hiện trong các cảm giác, nhưng lại dẫn đến 2 khuynh hướng: hoặc là chủ nghĩa duy vật không triệt để, nếu coi khách thể là những sự vật vật chất [Lôckơ (J. Locke)]; hoặc là cũng lại dẫn đến thuyết không thể biết nếu coi khách thể là những "vật tự nó" không thể nhận thức được [Kantơ (I. Kant), Min (J. S. Mill), Xpenxơ (H. Spencer)]. Trong chủ nghĩa thực chứng hiện đại, HTL mang hình thức ngôn ngữ học, bởi vì luận điểm của nó quy về khả năng biểu hiện kinh nghiệm trong ngôn ngữ "hiện tượng luận" (triết học ngôn ngữ).