Tìm kiếm mục từ trong bộ từ điển bách khoa (4 tập)
Từ khóa
Chuyên ngành
Địa lý
Giải nghĩa
HỆ TƯ TƯỞNG

hệ thống những tư tưởng và quan điểm lí luận thể hiện sự nhận thức và đánh giá hiện thực xung quanh, xuất phát từ những lợi ích xã hội nhất định. HTT mang tính lí luận, nghĩa là được hệ thống hoá một cách duy lí, khác với tâm lí xã hội gắn liền với cảm giác sống của ý thức đời thường. HTT gồm các tư tưởng và quan điểm về chính trị, kinh tế, xã hội, pháp quyền, tôn giáo, đạo đức, thẩm mĩ, triết học.

Chủ nghĩa Mac cho rằng trong xã hội có giai cấp, HTT mang tính giai cấp, phản ánh những lợi ích giai cấp. Cuộc đấu tranh giữa các lợi ích giai cấp tất yếu biểu hiện thành đấu tranh tư tưởng và hình thành HTT: giai cấp thống trị trình bày lợi ích của mình như là lợi ích của xã hội, luôn áp đặt HTT của mình cho toàn xã hội; giai cấp cách mạng có HTT đối lập với HTT của giai cấp phản cách mạng. Điều kiện xã hội cần thiết để cho HTT phản ánh hiện thực một cách khách quan là lợi ích giai cấp phù hợp với nhu cầu của tiến bộ xã hội. Các giai cấp tiến bộ trong lịch sử đều góp phần hình thành nên HTT tiên tiến có tính khoa học. Hiện nay, HTT của giai cấp vô sản thể hiện lợi ích sống còn của giai cấp công nhân và những người lao động, đồng thời cũng là lợi ích của toàn xã hội và của nhân loại tiến bộ.