Tìm kiếm mục từ trong bộ từ điển bách khoa (4 tập)
Từ khóa
Chuyên ngành
Địa lý
Giải nghĩa
CHUYỂN THỂ

chuyển một tác phẩm nghệ thuật từ thể loại này sang thể loại khác. Trong điện ảnh, là dùng phương tiện, ngôn ngữ điện ảnh chuyển một tác phẩm thuộc một thể loại nghệ thuật khác (văn, thơ, kịch, balê, ôpêra...) thành tác phẩm điện ảnh. Lúc đầu, điện ảnh CT rất tuỳ tiện, các tác phẩm văn học và kịch, phần nhiều chỉ mượn cốt truyện sơ lược, còn tự do thêm bớt hoặc có bộ phim "dịch" nguyên văn tác phẩm, như bản minh hoạ bằng hình ảnh. Dần dần, phim CT vừa là một tác phẩm điện ảnh có giá trị nghệ thuật, vừa truyền đạt được khá trung thành giá trị tư tưởng và nghệ thuật của nguyên bản, vd. các phim: "Cuốn theo chiều gió" [Mĩ, 1939, đạo diễn Fleminh (V. Fleming), CT từ tiểu thuyết cùng tên của Mitsen (M. Mitchell), chiếu liền nửa thế kỉ]; "Chiến tranh và hoà bình" [Liên Xô, 1965, đạo diễn Bônđachuc (S. F. Bondarchuk), CT từ tiểu thuyết cùng tên của Tônxtôi (L. Tolstoj)]; "Hămlet" [Anh, 1948, đạo diễn Ôliviơ (L. Olivier), CT từ vở kịch cùng tên của Sêchxpia (W. Shakespeare)]; vv. Đôi khi, tác giả phim CT thay đổi cả bối cảnh không gian, thời gian của nguyên tác, vd. phim "Thằng ngốc" (quay tại Nhật Bản, 1951, đạo diễn Kurôxaoa Akira (Kurosawa Akira), CT từ tiểu thuyết cùng tên của Đôxtôepxki (F. M. Dostoevskij), giữ nguyên cốt truyện, nhưng bối cảnh chuyển sang một thành phố Nhật Bản sau Chiến tranh thế giới II.

CT trong nghệ thuật sân khấu cũng tương tự, có thể chuyển tiểu thuyết sang sân khấu, chuyển kịch nói sang một loại kịch hát, vv. CT đòi hỏi phải tôn trọng tối đa nội dung tác phẩm gốc; khác với phóng tác cho phép thay đổi tự do theo cảm hứng.