Tìm kiếm mục từ trong bộ từ điển bách khoa (4 tập)
Từ khóa
Chuyên ngành
Địa lý
Giải nghĩa
CUNG VÀ CẦU

 mối quan hệ có tính quy luật giữa hai yếu tố của nền sản xuất hàng hoá là cung và cầu. Cung tạo ra cầu thông qua những mặt hàng và dịch vụ sản xuất ra và giá cả của chúng, song cầu lại quyết định khối lượng và cơ cấu của cung về hàng hoá, dịch vụ, vì chỉ những gì được tiêu dùng thì mới được tái sản xuất. Mối quan hệ cung - cầu vừa chịu sự tác động của giá cả, vừa làm cho giá cả biến động xung quanh giá trị của hàng hoá. Nếu cung nhỏ hơn cầu thì giá lên, nếu cung lớn hơn cầu thì giá xuống. Như vậy, mặc dù giá cả là biểu hiện bằng tiền của giá trị nhưng do quan hệ cung - cầu, giá cả thường tách khỏi giá trị và bị chi phối bởi quy luật cung - cầu. CVC có thể xét ở tầm kinh tế vi mô hoặc vĩ mô, đối với một mặt hàng, một nhóm hàng hay toàn bộ hàng hoá và dịch vụ. Vừa là nhân tố chi phối giá cả, nhưng CVC lại chịu sự tác động của giá cả. Ngay trong cơ chế thị trường, nhà nước vẫn có vai trò và chức năng quản lí kinh tế, dùng chính sách và biện pháp kinh tế để can thiệp và điều tiết quan hệ giữa CVC. Tăng giá thì kích thích được số cung nhưng lại làm giảm số cầu; ngược lại hạ giá thì khuyến khích được số cầu, nhưng lại làm giảm số cung. Macsan (A. Marshall) đã biểu diễn quan hệ CVC như sau:

Đường cầu là đường đi xuống, giá càng tăng thì lượng hàng hoá tiêu thụ (số cầu) càng giảm; đường cung là đường đi lên, giá càng tăng thì lượng hàng hoá cung cấp (số cung) càng tăng; giao điểm G của đường cung và đường cầu là giá cân bằng. Trong nền kinh tế thị trường, nhà nước rất quan tâm đến việc bảo đảm sự ăn khớp giữa CVC bằng cách xây dựng và thực hiện chương trình và định hướng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, thực hiện chính sách tài chính, tín dụng, giá, lương, thực hiện sự kiểm tra để điều tiết thị trường, kích thích sản xuất, mở rộng thị trường, chống đầu cơ, buôn lậu, chống độc quyền..., góp phần làm tăng khối lượng cung theo kịp với cầu về hàng hoá và dịch vụ, thay đổi cơ cấu của nền sản xuất và cơ cấu tiêu dùng của nhân dân theo hướng tiến bộ, nhằm không ngừng nâng cao mức sống của nhân dân.

 


Cung và cầu