Tìm kiếm mục từ trong bộ từ điển bách khoa (4 tập)
Từ khóa
Chuyên ngành
Địa lý
Giải nghĩa
XAN MARINÔ

 (I. Serenissima Repubblica di San Marino; A. Most Serene Republic of San Marino - Cộng hoà rất Thanh bình San Marinô), quốc gia nội lục nằm lọt trong miền đông bắc Italia, phía dưới cửa sông Pô (Po) và cách biển Ađriatich (Adriatic) không xa. Có 39 km biên giới với Italia. Diện tích 61,2 km2. Dân số 26,8 nghìn (2000). Dân thành thị 96,2%. Dân tộc: người Xammarinêdi (Sammarinesi) 83,1%, Italia 12%. Ngôn ngữ chính thức: tiếng Italia. Tôn giáo: đạo Thiên Chúa 89,2%. Thể chế: cộng hoà một viện (Đại hội đồng Quốc gia). Đứng đầu Nhà nước và Chính phủ là hai thủ lĩnh nhiếp chính nhiệm kì  6 tháng. Thủ đô: Xan Marinô (San Marino; 2,3 nghìn dân). Các thành phố chính: Xeravalê/Đôganô (Serravalle/Dogano; 4,8 nghìn dân), Boocgô Magiôrê (Borgo Maggiore; 2,3 nghìn dân), Murata (Murata; 1,5 nghìn dân), Đômacnanô (Domagnano; 1 nghìn dân).

Xan Marinô

Địa hình đồi (có đỉnh 738 m). Khí hậu Địa Trung Hải, mùa hè nóng khô, mùa đông lạnh có mưa. Sông chính: Xan Marinô (San Marino), Maranô (Marano). Đất canh tác 74%, đồng cỏ 22%, các đất khác 4%. Không có khoáng sản đáng kể.

Kinh tế nông nghiệp và du lịch. Hằng năm có khoảng 2 - 3 triệu du khách. GDP đầu người 20.000 USD (1997). GNP đầu người 16.900 USD (1994). Sản phẩm nông nghiệp chính: lúa mì 4,4 nghìn tấn, nho 700 tấn, lúa mạch 500 tấn. Chăn nuôi (1998): bò 831 con, lợn 748 con. Sản phẩm công nghiệp chính (1998): thịt chế biến 324 tấn, thịt lợn 87 tấn, thịt bê 8,7 tấn, phomat 61 tấn, bơ 12 tấn, sữa 1,1 triệu lít và các hàng tiêu dùng như vải, giấy, da, vật liệu xây dựng, đồ trang sức và tem lưu niệm. Năng lượng: điện do Italia cung cấp. Giao thông: đường sắt không có, đường bộ 252 km. Xuất, nhập khẩu cùng khu vực hải quan với Italia, không có số liệu tách riêng. Xuất khẩu: rượu vang, thịt, hàng len, đồ gỗ, đồ gốm, bơ sữa, tem thư; bạn hàng chính là Italia. Nhập khẩu: hàng tiêu dùng các loại, nhiên liệu, vàng; bạn hàng Italia. Đơn vị tiền tệ: lia Italia (lira; Lit). Tỉ giá hối đoái: 1 USD = 2.226 lia (10.2000).

Là nước cộng hoà cổ nhất Châu Âu. Hình thành và độc lập từ năm 301. Từ 1862, nằm dưới sự bảo hộ của Italia (hiệp ước cuối cùng được kí kết với Italia năm 1953). Từ 1978 chính phủ cầm quyền gồm những người cánh tả, trong đó có các thành phần của Đảng Cộng sản và Đảng xã hội. Liên minh thuế quan bưu điện với Italia, chủ quyền bị hạn chế. Hằng năm được Italia đền bù khoảng 4,5 tỉ lia. Từ 1987 là quan sát viên của Liên hợp quốc.