Tìm kiếm mục từ trong bộ từ điển bách khoa (4 tập)
Từ khóa
Chuyên ngành
Địa lý
Giải nghĩa
MÔ CƠ

một loại động vật, được tạo thành chủ yếu bởi những tế bào có đặc tính co rút (tế bào cơ). Đặc điểm hình thái của MC là trong bào tương có những sợi rất nhỏ là xơ cơ. Nhiều xơ cơ hợp lại với nhau thành tơ cơ.

Có 3 loại MC: cơ trơn, cơ vân, và cơ tim. Nguồn gốc từ lá phôi giữa (trung bì). Ngoài ra, có một số MC có nguồn gốc từ lá phôi ngoài (ngoại bì) cũng có tính co rút, tạo nên lớp tế bào ở thành của nang tuyến nước bọt, nang tuyến vú và đoạn chế tiết của tuyến nước bọt. Người ta gọi loại tế bào này là tế bào cơ - biểu mô, sự co rút của tế bào này làm chất chế tiết ở các tuyến bị tống ra ngoài. 1) MC trơn: tế bào hình thoi dài, nhân hình bầu dục. Có ở thành ruột, thành mạch máu, thành bạch huyết, có khả năng tái tạo. 2) MC vân: khối tế bào hình lăng trụ, có nhiều nhân hình trứng nằm ở rìa, sát với màng sợi cơ. Đặc điểm cơ bản là có vân ngang. Cơ vân có ở tất cả các cơ bám vào xương, cơ miệng, cơ lưỡi, phần trên thực quản, cơ thắt hậu môn, cơ mặt, cơ vận nhãn, vv. Khả năng phát triển của cơ vân khá lớn, nhưng phụ thuộc nhiều vào các yếu tố như thần kinh, chuyển hoá, hoạt động chức năng và cũng có khả năng tái tạo khi đủ điều kiện. 3) MC tim: loại cơ vân gồm các sợi chia nhánh, nối với nhau thành mạng lưới sợi cơ, ranh giới các tế bào không rõ. Các lưới nội cơ này được dính vào những vòng sợi liên kết của trái tim. Khối cơ liên kết đó chia trái tim ra làm hai tầng: tầng tâm nhĩ có cơ rất mỏng, tầng tâm thất có cơ rất dày. Mặt trong cơ tim được lợp bởi màng trong. Sự co bóp nhịp nhàng và liên tục của cơ tim theo cơ chế tự động, còn hệ thần kinh chỉ điều khiển thay đổi nhịp co bóp và trương lực; MC tim hầu như không có khả năng tái tạo hoặc nếu có thì rất yếu. Vì vậy hồi phục hoàn toàn tổn thương của tim ở người đứng tuổi không thể thực hiện được.