Tìm kiếm mục từ trong bộ từ điển bách khoa (4 tập)
Từ khóa
Chuyên ngành
Địa lý
Giải nghĩa
DÂN TỘC HỌC

ngành khoa học ra đời từ giữa thế kỉ 19, song những kiến thức của nó đã được tích luỹ từ thời cổ đại. Trên bước đường phát triển, DTH được hiểu ít nhiều khác nhau ở từng nhóm nước. Vì vậy, quan niệm về đối tượng cũng khác nhau với những tên gọi khác nhau theo truyền thống từng nơi. Đầu thế kỉ 19, ở các nước Ănglô - Xăcxông (Anglo - Saxon), thuật ngữ anthropologie (nhân học) được dùng để chỉ việc nghiên cứu nhân học hình thể. Sau đó, thuật ngữ anthropologie được hiểu theo nghĩa rộng bao gồm những bộ môn nghiên cứu về con người: nhân học hình thể, nhân học xã hội, nhân học văn hoá, DTH miêu tả, DTH lí thuyết và một số mặt của các bộ môn ngôn ngữ học, công nghệ so sánh, khảo cổ học tiền sử, tâm lí xã hội học, vv. Bộ môn DTH (ethnologie) lúc đầu được Pháp và một số nước hiểu là chỉ nghiên cứu những xã hội "nguyên thuỷ". Về sau, thuật ngữ ethnologie được dùng để chỉ những công trình nghiên cứu có tính lí thuyết và tổng hợp từ những nguồn tư liệu DTH miêu tả, nhằm lí giải những vấn đề về nguồn gốc, về tiếp xúc – quá trình giao lưu các dân tộc và văn hoá nhằm dựng lại sự tiến triển của chúng. Vì vậy, ethnologie được coi là DTH lí thuyết. Tuy nhiên trên thực tế, DTH lí thuyết và DTH miêu tả cũng không dừng lại ở việc nghiên cứu những xã hội được coi là nguyên thuỷ mà mở rộng ra nhiều nhóm dân cư thuộc về những xã hội hiện đại. DTH macxit khởi đầu là DTH Xô Viết và DTH ở nhiều nước khác, về quan niệm, không tách rời miêu tả và lí thuyết, dùng chung một thuật ngữ là ethnographie, mà đối tượng của nó là các dân tộc (ethnos) và văn hoá các dân tộc. DTH nhằm tái dựng lại bộ mặt các dân tộc, văn hoá các dân tộc trên thế giới, đặc biệt chú ý vấn đề nguồn gốc, sự hình thành, sự phát triển, tiếp xúc giao lưu và những mối quan hệ tương hỗ dưới góc độ lịch sử văn hoá. Đồng thời, DTH cũng nhằm tìm ra nét phổ biến, khái quát toàn thế giới, cũng như đặc thù của từng khu vực, từng nước, từng dân tộc qua những điểm mốc lịch sử. Theo hệ thống phân loại mới, DTH là một ngành khoa học độc lập, nhưng có quan hệ chặt chẽ với các ngành khoa học lịch sử và các ngành khoa học xã hội, nhân văn và khoa học tự nhiên khác.

DTH macxit mà DTH Việt Nam là một bộ phận, không thu hẹp việc nghiên cứu vào các xã hội gọi là nguyên thuỷ, các cư dân nông thôn mà mở rộng ra ở các xã hội có những trình độ phát triển kinh tế – xã hội khác nhau; không chỉ chú trọng dừng lại ở quá khứ mà từ đấy xem xét hướng đi trong tương lai. Bằng việc đề ra được những cơ sở khoa học đúng đắn, ngành DTH Việt Nam đã giúp nhà nước thực hiện có kết quả chính sách dân tộc trong một quốc gia đa dân tộc để xây dựng và phát triển đất nước.