Tìm kiếm mục từ trong bộ từ điển bách khoa (4 tập)
Từ khóa
Chuyên ngành
Địa lý
Giải nghĩa
NGHỀ RÈN

 nghề truyền thống lâu đời ở Việt Nam. Nằm trong nhóm nghề gia công kim loại bằng áp lực, NR đóng vai trò quan trọng trong ngành cơ khí. Nếu xét về quy trình công nghệ chung của ngành cơ khí thì rèn có thể xem là khâu đầu tiên - khâu tạo phôi nguyên liệu cho các khâu tiếp theo như tiện, nguội, phay, bào, vv. Ngoài ra, rèn còn tạo ra những sản phẩm trực tiếp phục vụ người tiêu dùng mà không phải qua những khâu gia công tiếp theo. Rèn là phương pháp gia công được phát triển từ nghề thủ công. “Bác thợ rèn với công việc kéo bễ và quai búa” là hình ảnh cổ điển của NR. Hiện nay, dưới ảnh hưởng của cuộc cách mạng khoa học kĩ thuật, NR ngày càng được cơ khí hoá, tự động hoá. Nội dung của phương pháp làm việc của NR đã thay đổi hoàn toàn, đòi hỏi công nhân phải có trình độ văn hoá cao, có tay nghề vững và sức khoẻ tốt, với những xưởng rèn lớn, có trang bị hiện đại và dây chuyền công nghệ tiên tiến.

Phân biệt hai dạng rèn cơ bản: 1) Rèn tự do - là quá trình gia công bằng áp lực trong đó kim loại biến dạng, dần dần có được hình dạng và kích thước cho trước dưới sự tác động nhiều lần của dụng cụ rèn. Rèn tự do cho phép gia công hầu hết các mặt hàng từ vài kilôgam đến hàng trăm tấn; là dạng rèn áp dụng nhiều trong sản xuất đơn chiếc và sản xuất hàng loạt nhỏ. 2) Rèn khuôn (cg. dập) là quá trình gia công bằng áp lực, trong đó kim loại biến dạng theo kích thước và hình dạng của một dụng cụ đặc biệt - khuôn. Là dạng rèn có năng suất cao, chất lượng sản phẩm tốt và đặc biệt kinh tế trong sản xuất hàng loạt lớn. Do đó, rèn khuôn ngày càng được ứng dụng rộng rãi trong ngành cơ khí. Các dạng rèn trên có thể thực hiện bằng sức lực con người (rèn tay) hoặc thực hiện trên máy (rèn máy). Hiện nay, do các xưởng rèn đều được cơ giới hoá nên tỉ lệ rèn máy tăng lên nhiều, còn rèn tay chỉ còn đóng vai trò phụ. Khi gia công bất kì sản phẩm nào, người công nhân đều phải tuân theo một quy trình công nghệ nhất định. NR được đào tạo tại các trường kĩ thuật cơ khí thuộc Tổng cục Dạy nghề, các bộ, ngành và địa phương, vd. Trường Công nhân Cơ điện Việt Bắc, Trường Công nhân Cơ điện Hà Nội, Trường Công nhân Kĩ thuật ở Hà Bắc, vv. Ở Việt Nam, một số địa phương có NR nổi tiếng trong nước như làng Đa Sĩ (thị xã Hà Đông, tỉnh Hà Tây), làng Vân Chàng (tỉnh Nam Định), Phúc Sen (huyện Quảng Uyên, tỉnh Cao Bằng), Nho Lâm (huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An), Trung Lương (tỉnh Hà Tĩnh), An Khê (tỉnh Bình Định).