Tìm kiếm mục từ trong bộ từ điển bách khoa (4 tập)
Từ khóa
Chuyên ngành
Địa lý
Giải nghĩa
NGUYÊN

 (H. Yuan), nhà nước Mông Cổ (từ 1271) và vương triều do người Mông Cổ thành lập ở Trung Quốc (1279 - 1368). Sau những cuộc chinh phục của Thành Cát Tư Hãn (Gengis Khan) và những người kế vị, đến giữa thế kỉ 13, người Mông Cổ đã thành lập một đế quốc rộng lớn từ Thái Bình Dương đến Hắc Hải, nhưng trung tâm là nơi Đại Hãn trực tiếp thống trị chỉ bao gồm đất Mông Cổ và miền Bắc Trung Quốc. Năm 1260, Hốt Tất Liệt (Hubilai), kế thừa ngôi Đại Hãn, xưng là hoàng đế, đặt tên nước là N (năm 1271). Năm 1279, N đánh bại Nam Tống (Nan Song), cương giới của N bao gồm toàn bộ Trung Quốc và trở thành một vương triều của Trung Quốc với 8 đời vua. Năm 1368, bị phong trào khởi nghĩa do Chu Nguyên Chương (Zhu Yuanzhang) lãnh đạo đánh đuổi. Triều N ở Trung Quốc kết thúc. Sau khi chạy về Mông Cổ, vua N vẫn tiếp tục dùng quốc hiệu cũ cho đến 1404, gọi là Bắc N. Năm 1258, Mông Cổ xâm lược Đại Việt và bị đánh bại. Năm 1285 và năm 1287, nhà Nguyên [đời Nguyên Thế Tổ (Yuan Shizu)] lại đem quân xâm lược Đại Việt nhưng đều bị đánh bại.