Tập huấn “Hướng dẫn Biên soạn đề cương chi tiết các quyển chuyên ngành Bách khoa toàn thư Việt Nam”

27/05/2018
Thực hiện kế hoạch khoa học năm 2018 của Đề án biên soạn Bách khoa toàn thư Việt Nam, theo sự chỉ đạo của Ban Chủ nhiệm Đề án, trong các ngày 15, 17, 19, 21, 23 tháng 5 năm 2018, Ban Thư ký và Văn phòng Đề án đã tổ chức 5 buổi tập huấn “Hướng dẫn Biên soạn đề cương chi tiết các quyển chuyên ngành Bách khoa toàn thư Việt Nam”. 37 quyển chuyên ngành của bộ Bách khoa toàn thư được chia chia thành 5 khối ngành: Khoa học tự nhiên, Khoa học công nghệ, Khoa học xã hội, Khoa học nhân văn, Văn hóa nghệ thuật và Quốc phòng - An ninh. Các diễn giả gồm: PGS.TS. Lại Văn Hùng - Tổng Thư ký, PGS.TS. Đinh Ngọc Vượng - Phó Tổng Thư ký chuyên trách, PGS.TS. Nguyễn Xuân Dũng - Phó Tổng Thư ký.

      Tài liệu tập huấn bao gồm hai phần: Phần I: Nguyên tắc xây dựng bảng mục từ và biên soạn mục từ. Ở mục I là trình bày các khái niệm cơ bản, mục từ và tiêu chí lựa chọn mục từ bách khoa toàn thư; Mục II- Bảng cấu trúc phân loại mục từ (Bảng mục từ và cấu trúc phân loại tri thức, Lập Bảng mục từ); Mục III- Những nguyên tắc cần tuân thủ để xây dựng bảng mục từ và biên soạn mục từ (gồm 8 nguyên tắc: 1- Nguyên tắc về tính cần yếu, 2- Nguyên tắc về tính toàn diện, tính hệ thống, 3-  Nguyên tắc về tính chính xác, thống nhất, 4- Nguyên tắc về tính chuẩn mực, súc tích, ngắn gọn, 5- Nguyên tắc về tính dân tộc, 6- Nguyên tắc về tính quốc tế, 7- Nguyên tắc về tính cập nhật, 8- Nguyên tắc về tính hiện đại).

 

     Phần II: Khung cấu trúc biên soạn các quyển chuyên ngành: Mục I là Khung cấu trúc biên soạn của các quyển (trình tự: 1- Danh mục tên người, 2- Mục lục, 3- Lời giới thiệu, 4- Quy cách, thể lệ biên soạn, 5- Tổng luận: Mục từ về lịch sử hình thành và phát triển của ngành, 6- Biên soạn mục từ, 7- Các phụ lục, 8- Tranh ảnh, đồ họa, 9- Index); Mục II trình bày cấu trúc vi mô của mục từ Bách khoa toàn thư Việt Nam gồm 7 loại: 1- Mục từ khái quát lịch sử hình thành, phát triển ngành và chuyên ngành, ngành của một quốc gia, 2- Mục từ là khái niệm, thuật ngữ, sự vật hiện tượng, 3- Mục từ về trường phái, trào lưu, khuynh hướng, 4- Mục từ về các tổ chức, sự kiện, 5- Mục từ về tác phẩm, văn kiện, sách báo, tạp chí, 6- Mục từ là nhân danh, 7- Mục từ là địa danh.

 

     Hầu hết Trưởng ban và Phó trưởng ban Ban biên soạn các quyển chuyên ngành, các thành viên chủ chốt và đông đảo các nhà khoa học đã tham gia đầy đủ tập huấn và đóng góp ý kiến thảo luận. Trong đó, đáng chú ý có các ý kiến của GS.VS.TSKH. Nguyễn Văn Hiệu, GS.TS. Đặng Nguyên Anh, GS.TSKH. Vũ Quang Côn, PGS.TSKH. Trần Trọng Hòa, PGS.TS. Ngô Đình Quế, PGS.TS. Trần Đức Cường, PGS.TS. Phan Trọng Thưởng, GS.TS. Nguyễn Minh Thuyết, PGS.TS. Vương Toàn,… Các ý kiến đều đánh giá cao công sức lao động khoa học của Ban Thư ký trong việc biên soạn “Tài liệu hướng dẫn biên soạn các chuyên ngành Bách khoa toàn thư Việt Nam”. Tài liệu này, về cơ bản đáp ứng được yêu cầu trong việc biên soạn Đề cương các quyển chuyên ngành. Tuy nhiên, các ý kiến thảo luận cũng đặt ra một số vấn đề cần được tiếp tục tháo gỡ: 1- Phương hướng và cách thức xử lý các mục từ trùng và mục từ liên ngành, đa ngành; 2- Việc phiên chuyển, định danh các thuật ngữ, khái niệm như thế nào để đảm bảo tính thống nhất; 3- Biểu đồ, bảng biểu, đồ thị, tranh ảnh minh họa,… (tức Kênh hình của Bách khoa toàn thư) phải xử lý thế nào,…

 

     Ban Thư ký đã tiếp thu ý kiến trao đổi, thảo luận của các nhà khoa học và giải đáp các vấn đề mà các đại biểu đặt ra. Về mấy vấn đề đại diện các quyển chuyên ngành kiến như trên, thực chất là các vấn đề khoa học thuộc phần tiếp theo của Tài liệu hướng dẫn hiện đã được Ban Thư ký hoàn thiện và trình Ban Chủ nhiệm Đề án thông qua và ban hành trong thời gian sớm nhất.

 

Trần Văn Trọng

Các tin cũ hơn.............................